| . english | e-mail | spis stron | |
 POLSKIE TOWARZYSTWO NUKLEONICZNE |  |
| . Strona główna >> | |
Aktualności:
Sprawozdanie z działalności PTN w latach 2005- 2008
Minęła kolejna (IX) kadencja działalności Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego i Zarząd Główny zgodnie ze statutem zwołuje XI Walny Zjazd członków Towarzystwa na dzień 29 marca 2008 roku. Mamy nadzieję, że obecny termin (sobotni) pozwoli większej liczbie osób zwłaszcza młodych uczestniczyć w organizowanych przy okazji Zjazdu konferencji naukowej i wystawie "Technika jądrowa dla kraju". Tradycyjnie wcześniej publikujemy wstępne sprawozdanie z działalności Towarzystwa, które jak sądzimy pomoże w przeprowadzeniu konstruktywnej dyskusji programowej.
Przypomnę, że w listopadzie 2006 roku odbył się nadzwyczajny Zjazd PTN, który wprowadził zmiany do Statucie Towarzystwa. Między innymi wydłużył kadencję ZG do trzech lat. Spotkanie to było okazją do skromnego uczczenia 15 lecia powstania PTN. Wydarzenie temu towarzyszyło seminarium naukowe "Technika jądrowa w służbie społeczeństwa". Omówiono wówczas między innymi wnioski z międzynarodowej konferencji "Elektrownie jądrowe dla Polski - NPPP 2006". Spostrzeżenia i wnioski z tej konferencji zostały zawarte w obszernym 40 stronicowym raporcie wydanym przez SEP i PTN i dostępnym w Internecie (http://apw.ee.pw.edu.pl/tresc/-pol/n3p06_omowienie_pol.pdf).
Warto w tym kontekście krótko przypomnieć historię powstania towarzystwa. Zbieranie deklaracji założycieli towarzystwa z Warszawy, Gdańska, Gliwic, Krakowa, Łodzi, Poznania i Wrocławia rozpoczęto w lipcu 1990 roku. Zjazd założycielski Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego odbył się w Politechnice Warszawskiej 26 czerwca 1991r. Pierwszym prezesem PTN został nestor polskiej atomistyki, długoletni dyrektor Instytutu Badań Jądrowych w wierku, prof. Jerzy Minczewski. Za podstawowe statutowe cele Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego przyjęto wówczas:
- Działanie na rzecz bezpiecznego wykorzystywania dla dobra społeczeństwa zjawisk, procesów i technik jądrowych, zwanych atomistyką, zwłaszcza w zakresie pozyskiwania energii, rozwoju przemysłu i rolnictwa, oraz ochrony zdrowia i środowiska naturalnego,
- Inicjowanie i popieranie działalności naukowej i technicznej we wszystkich dziedzinach atomistyki,
- Obiektywne informowanie społeczeństwa o warunkach bezpiecznego wykorzystywania zjawisk, procesów i technik jądrowych.
W praktyce zagadnienia z zakresu energetyki jądrowej są jednak zwykle oddzielane od problematyki zastosowania technik jądrowych w innych dziedzinach. Dzieje się tak głównie ze względu na strategiczne znaczenie sektora energetycznego w funkcjonowaniu państwa jak i możliwość wykorzystania reaktorów jądrowych dla potrzeb militarnych. W mijającej kadencji Sekcja Energetyki Jądrowej kierowana przez dr Andrzeja Mikulskiego we współpracy ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich włączyła się aktywnie w dyskusje na temat kształtu przyszłej energetyki jądrowej w kraju. Regularnie odbywały się seminaria w audytorium "Pod Kominem" na Politechnice Warszawskiej. Sekcja EJ PTN wraz z Komisją Energetyki Oddziału Katowickiego PAN zorganizowały seminarium-zebranie naukowe n.t. "Współczesne reaktory jądrowe' na Politechnice ląskiej w Gliwicach w 2006 roku. Dyskusja na nim koncentrowała się wokół tematu przyszłych jądrowych reaktorów energetycznych wodnych i wysokotemperaturowych. Przy udziale członków PTN zorganizowano ostatnio dwie ważne międzynarodowe konferencje naukowe: "Kanadyjska Technologia Reaktorów CANDU" (styczeń 2007) i "Energetyka Jądrowa dla Polski" (grudzień 2007). Wnioski z tych spotkań zostały przesłane do władz państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo energetyczne kraju.
Jeszcze raz należy podkreślić, że popularyzacja zagadnień z zakresu atomistyki była od samego początku jednym z zasadniczych celów Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego. Służą temu między innymi wydawanie przez PTN Biuletynu Nukleonicznego (BN), a przy naszym udziale kwartalnika Postępy Techniki Jądrowej (PTJ) oraz typowo naukowego angielskojęzycznego czasopisma Nukleonika (wydawnictwo prezentuje dorobek jądrowych instytutów badawczych z całego świata). W redagowaniu tych dwóch ostatnich czasopism duży udział mają członkowie PTN, ale są one w całości finansowane przez Państwową Agencję Atomistyki i Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej. Warto wspomnieć, że w 2006 roku odbyła się uroczysta konferencja naukowa z okazji 50-lecia "Nukleoniki". Jednym z celów seminarium było przypomnienie na przykładzie publikowanych w Nukleonice artykułów historii naukowych osiągnięć polskiej atomistyki w ostatnim półwieczu.
W 2009 roku przypadać będzie 50 lecie ukazania się pierwszego numeru Postępów Techniki Jądrowej. Natomiast w bieżącym roku obchodzimy piętnastolecie ukazania się tego zasłużonego dla nukleoniki i popularyzacji nauki wydawnictwa w nowej szacie graficznej. Obie rocznie będą okazją do uhonorowania członków PTN najbardziej zasłużonych dla popularyzacji zagadnień z dziedziny atomistyki. Informacje na temat działalności PTN są dostępne również na interaktywnym portalu internetowym (www.nuclear.pl). W ostatnich latach formułę zmienił wydawany do tej pory w postaci drukowanej informator Europejskiego Towarzystwa Nukleonicznego (ENS), który rozsyłany jest obecnie w formie elektronicznej. Należy przypomnieć, że wszyscy płacący składki członkowie PTN są jednocześnie członkami ENS (www.euronuclear.org). Warto podkreślić, że Sekcją Wydawniczą PTN niezmiennie od wielu lat kieruje dr Marek Rabiński.
Mówiąc o energii jądrowej mamy na myśli zazwyczaj energetykę. Tymczasem inne zastosowania technik jądrowych w przemyśle, medycynie, rolnictwie, ochronie środowiska i nauce, o których mniej się słyszy w mediach wartością produkcji i świadczonych usług przekraczają często wielkości osiągane przez energetykę jądrową. Polska poza olbrzymimi tradycjami sięgającymi odkryć naszej wielkiej rodaczki Marii Skłodowskie-Curie przykładowo należy do czołowych krajów na świecie w dziedzinie przemysłowego wykorzystania technik radiacyjnych. Polskie Towarzystwo Nukleoniczne poprzez Sekcję Zastosowań Techniki Jądrowych bierze udział w organizowanych, co trzy lata krajowych sympozjach poświeconych tej tematyce, a ostatnie odbyło się w 2005 roku w Krakowie. Kolejne odbędzie się w tym roku w Białowieży. Zamiarem organizatorów jest podnieść rangę tego sympozjum do spotkania międzynarodowego. Mamy nadzieję, że taka formuła pozwoli wpisać je na trwałe do kalendarza światowych spotkań poświęconych technice jądrowej. W ostatnich trzech latach Instytut Chemii i Techniki Jądrowej z udziałem członków PTN zorganizował dwie "Szkoły Sterylizacji i Higienizacji Radiacyjnej". Promowano w ten sposób zagadnienia bardzo dobrze rozwijającego się w naszym kraju rynku radiacyjnego wyjaławiania sprzętu medycznego, przeszczepów, farmaceutyków, kosmetyków żywności, ziół i przypraw ziołowych. Sekcją Zastosowań Technik Jądrowych kierowały w mijającej kadencji doc. dr hab. Grażyna-Zakrzewska Trznadel (do 2007 roku) a obecnie dr Bożena Sartowska.
Polskie Towarzystwo Nukleoniczne ufundowało w okresie lat 2005 - 2007 w sumie 5 nagród w konkursie na najlepsze prace dyplomowe z obszaru nukleoniki. Czeki pieniężne razem ze specjalnymi dyplomami wręczano w trakcie inauguracji roku akademickiego na uczelniach całej Polski. O laureatach i ich pracach szeroko pisano w Postępach Techniki Jądrowej.
PTN brało znaczący udział w organizowanych pod jego szyldem zagranicznych wyjazdach szkoleniowych do ośrodków nuklearnych za granicą. Instytut Techniki Cieplnej PW wspólnie z PTN i PSE zorganizowały między innymi Letnią Szkołę Energetyki Jądrowej "Dunaj '06" połączoną z wyjazdem do Elektrowni Atomowej "Kozłoduj" w Bułgarii. Wzięło w niej udział blisko 50 osób, organizatorem był dr Nikołaj Uzunow. Wraz ze studenckim Stowarzyszeniem Chelenger zorganizowano dwa wyjazdy do Czarnobylskiej Elektrowni Atomowej i strefy wysiedlenia. Wyjazdy te wzbudziły ogromne zainteresowanie wśród studentów różnych specjalności.
Towarzystwo brało aktywny udział w corocznych Piknikach Naukowych Radia BIS i Festiwalach Nauki. Prowadzono współpracę z Polskim Towarzystwem Badań Radiacyjnych, Polskim Towarzystwem Higienicznym, Polskim Towarzystwem Chemicznym, Stowarzyszeniem Inspektorów Ochrony Radiologicznej, Stowarzyszeniem Marii Skłodowskiej Curie w Hołdzie i Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie.
PTN miał udział w ufundowaniu z okazji 50. lecia powstania IBJ kamienia i tablicy pamiątkowej poświeconej pierwszemu prezesowi Towarzystwa prof. dr hab. Jerzemu Minczewskiemu. Uroczystości odsłonięcia obelisku odbyły się w czerwcu 2005 roku na terenie Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej. Warto również przypomnieć, że PTN było inicjatorem umieszczenia w 2006 roku w siedzibie Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu rzeźby Marii Skłodowskiej-Curie. Popiersie wykonane przez znaną polską rzeźbiarkę, panią Ludwikę Nitschową jest wspólnym darem Polski i Francji dla Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Dar przekazany został z okazji 50 regularnej sesji Konferencji Generalnej MAEA, która otworzyła uroczystości pięćdziesiątej rocznicy powstania Agencji. Celem ofiarodawców było podkreślenie wkładu wybitnej polskiej i francuskiej uczonej w pokojowe wykorzystanie wiedzy nt. atomu - idei, która przyświeca Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej od początków jej istnienia. Rzeźba została ustawiona przy wejściu do sali obrad Rady Gubernatorów MAEA.
Podsumowując przegląd najważniejszych dokonań Towarzystwa, którego Prezesem od 2005 roku jest prof. dr hab. Stefana Chwaszczewski można powiedzieć, że mimo niewielkich środków finansowych dobrze wykorzystało ono okres obserwowanego na świecie renesansu energetyki jądrowej. PTN w znacznej mierze przyczyniło się do odwrócenie negatywnych opinii o technice nuklearnej w naszym kraju. Obecnie nie mówi się już o tym czy budować elektrownie jądrowe w Polsce, ale dyskutuje o terminie i miejscu jej powstania. Jak wiadomo w kraju są już firmy, które deklarują chęć inwestowania w energetykę jądrową. Realny wydaje się również udział naszego kraju w budowie i eksploatacji elektrowni jądrowej na Litwie. Możemy, więc mówić o umiarkowanym sukcesie. Na pełną satysfakcję w postaci oficjalnych decyzji o budowie elektrowni jądrowej w Polsce będziemy musieli jednak chyba poczekać jeszcze parę lat. Rola PTN w powodzeniu tych ambitnych zamierzeń jest nie do przecenienia. Towarzystwo stwarza znakomite forum do dyskusji w środowisku specjalistów z zakresu energetyki jądrowej, ochrony radiologicznej, ochrony środowiska, technik radiacyjnych i ekonomistów. Tak interdyscyplinarna reprezentacja PTN daje gwarancję, że opinia naszego Towarzystwa będzie nadal niezwykle istotna dla społeczeństwa a w szczególności instytucji państwowych.
Wojciech Głuszewski, Sekretarz Generalny PTN
XI Zjazd Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego
Niniejszym zawiadamiamy, że kolejny XI Zjazd Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego odbędzie się 29 marca 2008 roku (sobota) o godzinie 8.30 w pierwszym terminie, a o godzinie 9.00 w drugim terminie w sali TC-1 w Gmachu Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej przy ulicy Nowowiejskiej 21/25.
Proponowany jest następujący porządek dzienny Zjazdu:
- Wybór Przewodniczącego Zjazdu, Komisji Skrutacyjnej, Komisji Wyborczej, Komisji Uchwał i Wniosków oraz Sekretariatu Zjazdu
- Wystąpienia zaproszonych Gości
- Sprawozdania z działalności Zarządu Głównego PTN
- Prezesa PTN,
- Skarbnika,
- Przewodniczących Sekcji
- Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej i Sądu Koleżeńskiego
- Dyskusja nad sprawozdaniem
- Głosowanie nad absolutorium dla ustępującego Zarządu
- Wybory Prezesa
- Wybory Zarządu Głównego, Komisji Rewizyjnej i Sądu Koleżeńskiego
- Dyskusja programowa
- Zamknięcie obrad Zjazdu
Prof. dr hab. Stefan Chwaszczewski
Po zakończeniu części oficjalnej Zjazdu o godzinie 13.00 rozpocznie się konferencja naukowa:
"POLSKA NUKLEONIKA NA POCZĄTKU XXI WIEKU"
Program Konferencji
Otwarcie i prowadzenie konferencji Prof. dr hab. Piotr Urbański
13.10 - 13.40
CENTRUM CYKLOTRONOWE BRONOWICE
Prof. dr hab. Marek Jeżabek
(Instytut Fizyki Jądrowej, Kraków)
13.40 - 14.10
NARODOWE ŹRÓDŁO PROMIENIOWANIA SYNCHROTRONOWEGO
Prof. dr hab. Krzysztof Królas
(Instytut Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków)
14.10 - 14.40
POLSKI LASER NA SWOBODNYCH ELEKTRONACH POLFEL
Doc. dr hab. Grzegorz Wrochna
(Instytut Problemów Jądrowych, Świerk)
14.40 - 15.10
CENTRUM BADAŃ I TECHNOLOGII RADIACYJNYCH
Prof. dr hab. Andrzej G. Chmielewski
Dr Zbigniew Zimek
(Instytut Chemii i Techniki Jądrowej - Warszawa)
15.10 - 15.40
POSTĘP W BEZPIECZEŃSTWIE JĄDROWYM
REAKTORÓW NOWEJ GENERACJI
Prof. dr hab. Jan Składzień
(Politechnika Śląska)
Dyskusja
Jednocześnie w godzinach od 9.00 do 17.00 w Gmachu Instytutu Techniki Cieplnej PW, ul. Nowowiejska 21/25 otwarta będzie dla zwiedzających wystawa
"TECHNIKA JĄDROWA DLA POLSKI"
Serdecznie zapraszamy
PTN NA POCZĄTKU XXI WIEKU16 kwietnia w Gmachu Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej odbył się IX Zjazd Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego. Celem spotkania było posumowanie dwuletniej działalności towarzystwa oraz nakreślenie podstawowych kierunków działania na następną kadencję. Wszystko wskazuje na to, że najbliższe lata mogą okazać się przełomowe dla polskiej energetyki jądrowej, bowiem jak wiadomo obecny rząd uwzględnił w polityce energetycznej do 2020 roku budowę elektrowni jądrowej. Warto przypomnieć, że jednym z głównych celów PTN, które w przyszłym roku obchodzić będzie 15 rocznicę powstania było utrzymanie krajowego potencjału naukowego w dziedzinie nukleoniki po zaprzestaniu inwestycji w Żarnowcu. Na ile się to udało okaże się miejmy nadzieję już wkrótce, gdy ocenimy udział polskiej myśli technologicznej w realizacji pierwszego krajowego reaktora jądrowego. Obecnie należy odpowiedzieć na podstawowe dla opinii publicznej pytania: Czy elektrownia jądrowa jest potrzebna Polsce?, Jakie potencjalne zagrożenia może stanowić dla środowiska?, Kto będzie budował elektrownię jądrową? Czy należy zmienić pod kątem EJ system kształcenia na poziomie wyższym?, Jak utrzymać obserwowane korzystne dla EJ zmiany w opinii społecznej? Na pytanie te ma odpowiedzieć organizowana w 2006 roku wspólnie ze Stowarzyszeniem Elektryków Polskich międzynarodowa konferencja "Nuclear Power Plant for Poland" - NPPP-2006.
Oceniając działalność ustępującego Zarządu PTN, któremu przez cztery ostatnie lata przewodniczył dr Zbigniew Zimek można powiedzieć, że spełnił on swoje zadania wprowadzając towarzystwo w nowy wiek w zupełnie dobrej kondycji, mimo stosunkowo skromnych środków i braku przez wiele lat oparcia społecznego. W tym czasie eksponowane były ze względu na osobę Prezesa (specjalisty w dziedzinie urządzeń akceleratorowych) jak i obowiązującego moratorium na energetykę jądrową głównie pozaenergetyczne dziedziny techniki jądrowej, w których mamy sporo osiągnięć również międzynarodowych. Przykłady bezpiecznych zastosowań promieniowań jonizacyjnych w różnych dziedzinach przemysłu, medycyny, rolnictwa, ochrony środowiska i nauki przyczyniają się do wzrostu zaufania społecznego do nukleoniki jako całości i stanowią bardzo skuteczną formę promocji wiedzy w zakresie techniki jądrowej w ogóle. Nie było, więc zaskoczeniem, że niemal jednogłośnie Zarząd Główny uzyskał absolutorium.
Jednym z ważnych zadań każdego Zjazdu jest wybór nowych władz towarzystwa. Serdecznie podziękowano ustępującemu Prezesowi, który ze względu na wymogi statutowe nie mógł kandydować na następną kadencję. Zarząd Główny na nowego Prezesa zaproponował prof. dr hab. Stefana Chwaszczewskiego dyrektora naukowego Instytutu Energii Atomowej. Wydaje się, że, na czasy, kiedy przyjdzie nam zmierzyć się z problemami tworzenia krajowej energetyki jądrowej jest to kandydatura znakomita. Takiego zdania byli jak można sądzić również zebrani członkowie PTN, którzy wobec braku innych kandydatów głosowali na Profesora S. Chwaszczewskiego niemal jednogłośnie. Następnie wybrano Zarząd Główny PTN w skład, którego weszli: dr Zbigniew Bazaniak, dr Wiesław Gorączko, prof. dr hab. Andrzej Z Hrynkiewicz, mgr Tomasz Jackowski, dr Rajmund Janczak, dr Grzegorz Jezierski, prof. dr hab. Mieczysław Lech, dr Andrzej Mikulski, dr Marek Rabiński, prof. dr hab. Jan Składzień, doc. dr Roman Trechciński, prof. dr hab. Piotr Urbański, dr Mikołaj Uzunów, dr Grażyna Zakrzewska Trznadel. W skład Komisji Rewizyjnej zostali wybrani: mgr Jacek Baurski, mgr Jerzy Chmielewski, dr Adam Hryczuk, dr Stanisław Latek. W Sądzie Koleżeńskim będą zasiadać: dr Janusz Adamski, prof. dr hab. Julian Liniecki, prof. dr hab. Jacek Marecki, mgr Jacek Szpotański, doc. dr inż. Lech Waliś.
Miłym akcentem Zjazdu było nadanie dr Januszowi Adamskiemu, jednemu z założycieli towarzystwa i jego pierwszemu Sekretarzowi Generalnemu tytułu Honorowego Członka PTN.
W kuluarach Zjazdu odbywała się skromna wystawa "Technika Jądrowa dla Polski". W tym roku większą ekspozycję zaprezentował jedynie Instytut Chemii i Techniki Jądrowej w Warszawie. Niewątpliwą atrakcją dla zwiedzających byli obecni przez cały dzień znakomici specjaliści z różnych dziedzin techniki jądrowej, którzy gotowi byli odpowiadać na pytania zainteresowanych Zjazdowi towarzyszyła bardzo ciekawie przygotowana i sprawnie poprowadzona przez profesora Piotra Urbańskiego konferencja naukowa "Nukleonika na początku XXI wieku". Na wstępie dr Zbigniew Zimek i prof. dr hab. Piotr Urbański przedstawili problem "Efektów ekonomicznych wykorzystania techniki jądrowej w przemyśle, rolnictwie, medycynie i Energetyce". Zaprezentowana najnowsza analiza będzie w niedługim czasie opublikowany w formie raportu PTN. Zwrócono w niej uwagę, w oparciu o konkretne przykłady na zastosowania promieniowań jonizujących w bardzo wielu dziedzinach gospodarki. W sumie udział ilościowy i wartościowy produktów wytwarzanych z udziałem technik jądrowych jest naprawdę imponujący. "Następnie dr Jerzy Kunicki - Goldfinger w oparciu o niezwykle ciekawy materiał ikonograficzny przedstawił temat "Zastosowania promieniowania jonizującego w badaniach zabytków sztuki materialnej". Na tym tylko jednym przykładzie można było się zorientować jak różnorodne mogą być zastosowania promieniowania i radioizotopów - począwszy od identyfikacji a skończywszy na konserwacji dzieł sztuki. Warto podkreślić, ze niemal wszystkie prezentowane przykłady zastosowań praktycznych dotyczyły badań wykonanych kraju. Doc. dr hab. Andrzej Wójcik zwrócił uwagę na bardzo ważny, wywołujący zawsze najwięcej kontrowersji temat potencjalnych zagrożeń związanych z zastosowaniem technik jądrowych. W wykładzie "Dozymetria biologiczna w wypadkach radiacyjnych", krótko omówił przypadek poparzenia kobiet w trakcie zabiegów medycznych w szpitalu w Białymstokuoraz przyczyny i skutki wypadku w. Na koniec Prezes PTN prof. dr hab. Stefan Chwaszczewski w wystąpieniu "Energetyka jądrowa w Polsce - uwarunkowania i zagrożenia" odniósł się do ostatnio ogłoszonej polityki rozwoju energetyki krajowej. Konferencja naukowa jak zwykle była bardzo dobrym akcentem całego Zjazdu. Należy mieć nadzieję, że w przyszłości doczekamy się, że Zjazdy PTN będą kilkudniowymi dużymi wydarzeniami naukowymi być może o randze międzynarodowej. Na koniec można jeszcze zwrócić uwagę, ze tuż przed Zjazdem ukazały się dwie pozycje książkowe "Energia Jądrowa wczoraj i dziś" autorstwa członka ZG PTN Grzegorza Jezierskiego i wydana z okazji roku fizyki "Autobiografia i wspomnienia o Piotrze Curie" napisana przez Marię Skłodowską-Curie,. Obie książki zaprezentowano uczestnikom Zjazdu.
URUCHOMIENIE PROGRAMU ENERGETYKI ATOMOWEJ W POLSCE
W dniu 12 maja 2005 r. w siedzibie Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE SA) odbyło się seminarium pt. "Uruchomienie programu energetyki atomowej w Polsce". W seminarium uczestniczyli przedstawiciele Rządu i Parlamentu RP, instytucji, organizacji, towarzystw i przedsiębiorstw działających w obszarze elektroenergetyki, instytutów naukowo-badawczych i wyższych uczelni technicznych. Licznie reprezentowani byli członkowie Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego, które od blisko 15 lat promuje wiedze na temat Energetyki Jądrowej.
Prezes PSE, Stanisław Dobrzański, otwierając seminarium stwierdził, że ze względu na strategiczną rolę, jaką zajmują PSE w krajowym systemie elektroenergetycznym, są one zainteresowane rozwojem wszelkich źródeł energii, które mogą zapewnić Polsce bezpieczeństwo energetyczne, w tym rozwojem elektrowni atomowych. Prognozy zapotrzebowania przewidują podwojenie zużycia na energii elektrycznej do roku 2025 (272 TWh). Obecnie źródłem energii, na którym opiera się polska energetyka, jest węgiel. Szacuje się, że zasoby istniejących kopalń węgla kamiennego wystarczą na ok. 38-40 lat, a kopalń węgla brunatnego - na ok. 30 lat. W przypadku budowy nowych kopalń i odkrywek, węgla wystarczy na 100 lat. Będzie to jednak paliwo droższe niż obecnie ze względu na wzrastające koszty wydobycia. Zasoby gazu, ropy i energii odnawialnej są niewielkie i mogą zaspokajać głównie potrzeby lokalne. Import gazu będzie coraz droższy ze względu na prognozowany wzrost cen na rynku światowym. Rozpatrując możliwości importu energii elektrycznej, trzeba uwzględnić konieczność rozwoju powiązań sieciowych Polski z zagranicą. Dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej odbiorcom krajowym wymagana jest również rozbudowa własnych źródeł wytwórczych. Takie podejście jest zgodne z podejściem Unii Europejskiej, wyrażającym się w projekcie nowej dyrektywy, przygotowywanej po analizie przyczyn i skutków wielkich awarii systemowych w Europie. Kolejnym istotnym czynnikiem ograniczającym produkcję energii elektrycznej ze źródeł spalania, i to już w latach 2008-2012, są normy ochrony środowiska - zawarte w zapisach Traktatu Akcesyjnego, nakładające limity emisji SO2 i NOX - a w perspektywie długofalowej unijne limity emisji CO2, które mają być znacznie niższe od przewidzianych dla Polski w Protokole z Kioto. Niezwykle trudno będzie również wywiązać się ze zobowiązań Polski w zakresie osiągnięcia do 2010 r. 7,5% udziału energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, a tym bardziej 14% udziału do roku 2020 - ze względu na jej dość ograniczone zasoby. Podwojenie produkcji energii w elektrowniach wodnych, maksymalne wykorzystanie zasobów biomasy z lasów oraz upraw energetycznych, a także rozwój farm wiatrowych mogą okazać się niewystarczające.
Wymienione kwestie skłaniają do uznania energetyki atomowej za konieczność. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w przyjętym przez Rząd w styczniu br. dokumencie pt. "Polityka energetyczna Polski do 2025 roku", stanowiącym przełom w postrzeganiu kwestii energetyki atomowej w Polsce. Prognozy przewidują konieczność uruchomienia pierwszej elektrowni atomowej ok. 2021-2022. Wcześniejsze uruchomienie wydaje się trudne. Wymagane jest bowiem wykonanie licznych prac przygotowawczych, w tym analiz technicznych, ekonomiczno-finansowych, środowiskowych, bezpieczeństwa, lokalizacyjnych, a także skierowania niektórych branż gospodarki na nowe tory, wynikające z uwarunkowań współpracy polskiego przemysłu z powstającą energetyką atomową. Niezwłoczne podjęcie działań mających na celu opracowanie szeroko rozumianego programu energetyki atomowej jest konieczne.
Konieczne jest również rozpoczęcie społecznej debaty mającej na celu uzyskanie akceptacji dla rozwoju opcji atomowej w Polsce. Dlatego niezwłocznie należy podjąć działania informacyjne, upowszechniające wiedzę na temat bezpieczeństwa energetyki atomowej. Istnieje bowiem w społeczeństwie obawia przed promieniowaniem, awarią podobnej do tej w Czarnobylu, skażeniem odpadami radioaktywnymi i zagrożeniem dla przyszłych pokoleń. Rzadko kto zdaje sobie sprawę, jak bezpieczna dla zdrowia jest generacja energii elektrycznej z elektrowni atomowych. Dawki promieniowania wokół elektrowni atomowych są tak małe, że nie powodują żadnych zauważalnych skutków, nie występuje wzrost ryzyka zachorowań na raka. Świadczą o tym statystyki stanu zdrowia pracowników zatrudnionych w samych elektrowniach. Ze względu na minimalne i wciąż zmniejszające się emisje z elektrowni atomowych, energia atomowa należy do najkorzystniejszych dla ludzi i przyrody. Zgodnie z wynikami studiów, koszty płacone przez społeczeństwo za utratę zdrowia, przedwczesne zgony i zniszczenie środowiska są najniższe właśnie dla energii atomowej. Zagrożenia od odpadów promieniotwórczych po 300 latach są mniejsze niż żużla i popiołu z węgla kamiennego, a system barier zabezpieczających całkowicie chroni przed przeciekaniem odpadów radioaktywnych.
Polakom na ogół wydaje się, że żyjąc w kraju bez elektrowni atomowej, żyją w świecie wolnym od energetyki atomowej, podczas gdy w odległości do 300 km od granicy Polski znajduje się 27 bloków atomowych, a do 600 km - 52 bloki. Nasi bliżsi i dalsi sąsiedzi od lat eksploatują elektrownie atomowe (Czechy, Słowacja, Litwa, Ukraina, Niemcy, Węgry) i budują lub przygotowują się do budowy kolejnych bloków atomowych (Rumunia, Bułgaria, Finlandia). Na świecie pracuje 441 bloków atomowych, a 25 jest w budowie. W Polsce natomiast, wciąż pokutuje widmo Czarnobyla. Bez podjęcia działań edukacyjnych, zawsze będziemy tkwić w obawach o zagrażającej nam katastrofie. W ciągu 50 lat historii eksploatacji elektrowni atomowych, z wyjątkiem awarii w Czarnobylu, nie zdarzyła się żadna awaria, która spowodowałaby zagrożenie dla życia czy zdrowia społeczności zamieszkujących wokół elektrowni. Dziś wiadomo, że konstrukcja reaktorów w Czarnobylu była wadliwa, reaktory nie posiadały obudowy bezpieczeństwa, że eksploatowano je w sposób niezgodny z zasadami bezpieczeństwa. Reaktory atomowe budowane zgodnie ze standardami europejskimi, EUR, nie stwarzają zagrożenia nawet po hipotetycznej awarii.
Za energetyką atomową przemawiają również względy ekonomiczne, bowiem energia z niej generowana może być tańsza od produkowanej w elektrowniach konwencjonalnych. Będzie to miało niebagatelne znaczenie, gdy za kilka lat odbiorca indywidualny będzie miał prawo do wyboru źródła energii. Wówczas sięgnie być może po tańszą energię z zagranicy, i będzie to właśnie energia z elektrowni atomowej.
Działania wyjaśniające i edukacyjne, a także przekazywanie rzetelnej informacji o energetyce atomowej będzie miało zasadnicze znaczenie dla uzyskania akceptacji społecznej. Szczególnie odpowiedzialne zadanie spoczywać będzie na publicystach i dziennikarzach. Będzie to też wielkie wyzwanie dla świata nauki i szkolnictwa, gdyż niezwykle istotne i niełatwe będzie odbudowanie kadr dla potrzeb edukacji i eksploatacji elektrowni.
O ile potrzeba pilnego rozwoju energetyki atomowej w Polsce wydaje się oczywista, o tyle bez odpowiedzi pozostają liczne pytania związane z inwestycją, np.: gdzie zlokalizować obiekt, jaki będzie mechanizm wyłonienia inwestora, jakie przyjąć zasady finansowania, jacy wykonawcy brani będą pod uwagę? Odpowiedzi na te i inne pytania wymagają podjęcia szeroko zakrojonych prac analitycznych, studialnych, badawczych oraz tworzenia kadr. Wychodząc naprzeciw tym potrzebom PSE zaproponowały niezwłoczne uruchomienie Programu Energetyki Atomowej, który stałby się pomostem pomiędzy energetyką a przemysłem, nauką, szkolnictwem, organami samorządowymi, organizacjami społecznymi.
Czas nagli. Optymistycznie szacuje się, że na wybudowanie elektrowni atomowej w Polsce potrzeba ok. 15 lat. Optymistycznie, jeżeli wziąć pod uwagę, że w Finlandii, która posiada 4 elektrownie atomowe, oddanie piątej elektrowni nastąpi w 11 lat po rozpoczęciu procesu przygotowywania inwestycji.
Uczestnicy seminarium uznali za zasadne tworzenie Programu Energetyki Atomowej oraz wyrazili gotowość wspierania działań na rzecz jego uruchomienia. Na koniec warto dodać, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne zgłosiły wstępnie możliwość finansowania lub współfinasowania budowy elektrowni jądrowej w Polsce.
ÓSME SPOTKANIA INSPEKTORÓW OCHRONY RADIOLOGICZNEJ
Po raz kolejny w Dymaczewie Nowym koło Poznania Stowarzyszenie Inspektorów Ochrony Radiologicznej zorganizowało konferencję naukową poświęconą prawnym i technicznym zagadnieniom bezpiecznej eksploatacji urządzeń jądrowych w zakładach medycyny nuklearnej. Wzięli w niej udział obok członków SIOR, specjaliści z Państwowej Agencji Atomistyki, przedstawicieli firm produkujących urządzenia dla medycyny nuklearnej i sprzęt dozymetryczny oraz goście z innych towarzystw związanych z nukleoniką. Otwierając spotkanie Dyrektor Wielkopolskiego Centrum Onkologii dr hab. Julian Malicki zwrócił uwagę na nowe wyzwania stawiane przed personelem zakładów medycyny nuklearnej, wynikające z wymogów rynku tzn. coraz większej liczby pacjentów, bardziej skomplikowanej aparatury, wyższych standardów, większej odpowiedzialności, coraz liczniejszych przypadków występowania przez pacjentów na drogę sądową, wymogów dotyczących dokumentacji, większej ilość personelu. Stwarza to konieczność określenia podziału obowiązków i kompetencji pomiędzy lekarzy, fizyków, inżynierów medycznych, techników i inspektorów ochrony radiologicznej. Uporządkowaniu tych kwestii ma służyć zatwierdzony 1 kwietnia tego roku przez Komitet Europejski Rady Ministrów projekt ustawy o zmianie ustawy prawo atomowe. Projekt ten został następnie na podstawie art. 33 Traktatu EROATOM skierowany do zaopiniowania przez Komisję Europejską, która w ciągu 3 miesięcy powinna zgłosić ewentualne uwagi. W lipcu br. projekt zostanie rozpatrzony na posiedzeniu Rady Ministrów, a następnie trafi do Sejmu. Planuje się, iż ustawa wejdzie w życie z dniem 30 grudnia 2005 roku. Nadrzędnym celem tych działań jest opracowanie takich procedur postępowania ze źródłami promieniowania jonizującego, aby zminimalizować podawane pacjentom dawki. Zasadniczą postulowaną zmianą w nowych przepisach jest wprowadzenie definicji "źródła wysokoaktywnego" a także określenie szczególnych warunków, jakie należy spełnić, żeby uzyskać zezwolenie na ich wykorzystanie. Ustawa określa sposoby zabezpieczenia finansowego kosztów odbioru i postępowania po zakończeniu eksploatacji źródeł. Można oczywiście zwrócić uwagę, że większość takich zobowiązań będzie podpisywana przez osoby, które w momencie zużycia urządzeń będą już dawno na emeryturze. Dla jednostek eksploatujących źródła promieniowania istotne jest wprowadzenie w nowych przepisach obowiązku zewnętrznego audytu, któremu mają być poddane zakłady radioterapii. Powołuje się Centralną Komisję, której celem jest ocena wszystkich procedur w radioterapii i wypracowanie standardów postępowania. Wspomniane audyty zewnętrzne powinny być wykonane we wszystkich placówkach medycznych do roku 2009. Wielu specjalistów ma wątpliwości czy ze względu na ogrom pracy z tym związanej jest to w ogóle możliwe. Do roku 2006 służba zdrowia będzie zmuszona wymienienie jak się szacuje 40% eksploatowanych obecnie, a niespełniających norm urządzeń. Jest to na pewno bardzo dobra informacja dla firm zajmujących się sprzedażą nuklearnej aparatury medycznej. Ogólnie można powiedzieć, że obecne nowelizacje wymuszą stały postęp w dziedzinie bezpieczeństwa i jakości stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych. Chociaż eksperci szczerze przyznają, że nie biorąc udziału w opracowywaniu prawa europejskiego nie zawsze mogą odczytać intencje ustawodawców. Dotyczy to np. definicji "źródła wysokoaktywnego", która według krajowych ekspertów obejmuje urządzenie o zbyt niskiej aktywności - 100 mCi. Z innych uwag zgłoszonych w trakcie spotkania warto wspomnieć o propozycji wprowadzenia w stosunku do inspektorów OR wymogu wyższego wykształcenia. Formalnie osoba ze średnim wykształceniem mogą obecnie ubiegać się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, chociaż są to przypadki odosobnione. Zwrócono uwagę, że główną przyczyną niepowodzeń w pracy inspektorów ochrony radiologicznej jest sytuacja prawna - inspektor posiada funkcje kontrolne, nadzorcze i opiniotwórcze, lecz praktycznie nie ma możliwości podejmowania decyzji. Z analizy dawek indywidualnych i środowiskowych w placówkach medycznych objętych kontrolą w Laboratorium Dozymetrii Indywidualnej i Środowiskowej Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie wynika, że 95% osób otrzymuje dawki na poziomie typowego dla Polski zewnętrznego tła naturalnego, czyli 0,8 mSv/kwartał. Oznacza to, że praktycznie osoby te nie otrzymują tzw. dawki zawodowej. Jest to z jednej strony wiadomość dobra z drugiej strony może być podstawą do próby odebrania pracowników zakładów medycyny nuklearnej pewnych przywilejów np. skróconego czasu pracy.
Bardzo ciekawym tematem poruszonym na spotkaniu jest próba rozwinięcia weterynaryjnych badań radioizotopowych, które mogą wypełnić lukę nie tyle prawną, co naukową w polskiej medycynie nuklearnej. Zmieniające się w związku z przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej przepisy dotyczą również przemysłowych i naukowych urządzeń jądrowych stąd aktywny udział inspektorów OR z tych jednostek w dyskusjach w czasie konferencji. Spotkanie w Dymaczewie jak zwykle było doskonale zorganizowane i przebiegało w bardzo koleżeńskiej atmosferze. Podobnie jak w latach poprzednich ciekawsze referaty zostaną opublikowane w jednym z najbliższych numerów Współczesnej Onkologii. Warto również polecić stronę internetową SIOR, na której znajdują się informacje na temat planowanych konferencji i szkoleń oraz relacje z odbytych już spotkań. Na koniec chciałbym zwrócić uwagę na korzystne zmiany, jakie nastąpiły w ostatnim roku w Wielkopolskim Centrum Onkologii. Uczestnicy spotkania przed wyjazdem do Dymaczewa zebrali się nie jak zwykle w bibliotece, lecz w sali na ostatnim piętrze nowego gmachu WCO, z której rozpościera się wspaniały widok na centrum Poznania.. Budynek ze szkła i stali bardzo nowocześnie urządzony na pewno pod względem estetyki i funkcjonalności spełnia standardy europejskie i może być wizytówką Poznania.
Aktualności
Historia
Struktura
Władze
Publikacje
ENS
Kontakt
Linki
| [Strona główna] [Aktualności] [Historia] [Struktura] [Władze] [Publikacje] [ENS] [Kontakt] [Linki] |
| Projekt i wykonanie: WILDmultimedia, Hosting: nuclear.pl |